GPS-navigatie op de fiets

Steeds meer fietsers gebruiken GPS als hulpmiddel bij langere fietsroutes. Europafietsers ondersteunt deze ontwikkeling. Al onze routes zijn als GPS-spoor (=track) te downloaden en wij helpen beginnende GPS fietsers graag op weg.

 

GPS (= Global Positioning System)

GPS is een hulpmiddel om met een GPS-ontvanger te weten waar je bent. Een GPS-ontvanger bepaalt zijn positie met behulp van (minimaal 3) GPS-satellieten. Met de huidige ontvangers  gaat dat tot zeker op 15m. nauwkeurig. Je positie wordt weergegeven op het scherm van de ontvanger. Als je tevens een spoor in de ontvanger hebt geladen zie je ook als een gekleurde lijn en kan je die gaan volgen. Je zelf gereden weg kan in alle ontvangers worden opgeslagen als een kruimelspoor.Het is aan te bevelen een ontvanger aan te schaffen waar op het scherm ook als achtergrond een landkaart kan worden getoond: dan zie je ook wáár je rijdt.

Voordelen:

  • Je loopt veel minder kans de weg kwijt te raken.
  • Je kunt gemakkelijk van de fietsroute afwijken en deze eenvoudig weer oppakken.
  • Geen gepuzzel met navigatieteksten op papier en kilometers tellen.
  • Het kruimelspoor dat gemaakt wordt terwijl je rijdt, kun je zichtbaar maken, opslaan en met anderen delen.
  • Je kunt de GPS-ontvanger ook gebruiken bij (stads)wandelingen en bij het weer terugvinden van je geparkeerde fiets.
  • Vooraf of onderweg kun je voor jou belangrijke posities opslaan, bijvoorbeeld van bezienswaardigheden, campings of hotels (“waypoint” in GPS terminologie: gedefinieerde positie)
  • Je hoeft geen gedetailleerde papieren kaart meer mee te nemen (wél een overzichtskaart en natuurlijk de routegids)

Nadelen:

  • Het omgaan met GPS-ontvanger, sporen, digitaal kaartmateriaal (en eventuele programmatuur) vergt investeringen in geld, tijd en ervaring opdoen, die vaak worden onderschat (alhoewel Europafietsers haar best doet het jullie zo eenvoudig mogelijk te maken).
  • De schermgrootte van de GPS-ontvanger is veel kleiner dan het beeld van papieren kaarten: het is lastiger een totaal overzicht van de fietsroute te krijgen.
  • Een GPS-ontvanger gebruikt batterijen/accu's die bijna dagelijks vervangen of opgeladen moeten worden.

Onze ervaringen

Fietsers die ervaring hebben opgedaan met het rijden met een GPS-ontvanger willen vaak niet meer anders. Met name door de zekerheid dat je altijd weet waar je bent en voortdurend weet waar de fietsroute heen loopt. Van veel fietskoppels rijdt de één met de routegids en de andere met GPS: de ideale combinatie van een klassiek kaartbeeld met aanvullende route informatie en de exacte informatie waar je rijdt.

Als je besluit met GPS te gaan fietsen, neem dan wel de nodige weken vooraf de tijd om je het gebruik van ontvanger, sporen, kaartmateriaal (en eventuele programmatuur) eigen te maken.

GPS-ontvangers

Er is een divers aanbod aan GPS-ontvangers, maar niet alle ontvangers maken het mogelijk om met succes met de langere sporen van Europafietsers te kunnen omgaan.

Mobiele Autonavigatiesystemen (tomtoms, etc)

Deze zijn veelal voorzien van goede GPS-ontvanger, maar de  ingebouwde kaarten zijn ongeschikt (veel fietspaden ontbreken). Ze zijn kwetsbaar op slechtere wegen en meestal niet waterdicht. Ze zijn niet in staat om onze sporen of betere kaarten op te slaan. Voor fietsers af te raden.

Outdoor GPS-ontvangers 

Deze apparaten kunnen letterlijk tegen een stootje en zijn goed regenwaterdicht.  Vrijwel alle kunnen met stuurhouder worden geleverd.  Dit type apparaat is in principe geschikt voor ons doel, maar we adviseren een aantal extra eisen. De ontvanger moet:
  1. een zeer goed afleesbaar scherm hebben: ook bij zonlicht en schuin kijken
  2. bij voorkeur langere sporen kunnen downloaden (tot wel 10.000 punten, de oudere modellen kunnen slechts 500 punten laden)
  3. kaarten kunnen tonen (alleen de simpelste modellen kunnen dat niet)
  4. ook andere kaarten dan de ingebouwde kunnen tonen (b.v. Open Source kaarten zoals wij die leveren)
  5. een micro-SD kaartje kunnen opnemen
  6. voor kaarten en sporen niet afhankelijk zijn van de (website van de) fabrikant, om onafhankelijk daarvan te zijn en mogelijke rechten-conflicten te voorkomen
  7. bij voorkeur niet over een vaste ingebouwde accu beschikken (lastig even onderweg op te laden)
  8. gevoed kunnen worden met batterijen/losse accu('s) die individueel opgeladen kunnen worden.

Er is een groot aantal -wat wij noemen- 'Route-Apparaten' op de markt (Teasy, Garmin Edge-serie, Mio, etc).  Deze apparaten zetten intern onze sporen om tot technische routes, zie hieronder. Daardoor wordt het apparaat weliswaar een prettig navigatiemiddel maar deze omzetting betekent dat je -afhankelijk van kaartmateriaal, instellingen en apparaat- afwijkingen van onze sporen kunt verwachten, die je soms zelfs naar gevaarlijke wegen kunnen leiden. We raden daarom 'route-apparaten' af voor het fietsen van de Europafietsers sporen. (voor diegenen die voorkeur blijven houden voor deze apparaten geven we een aantal aanwijzingen in onze route-downloads en verder hieronder)

Van de huidige (eind 2015) op de markt zijnde Garmin series voldoen de volgende aan onze voorwaarden: Etrex 20(x) ,30(x), Etrex Touch 25 en 35, GPSMAP 62 en 64, Oregon serie, Montana serie, Dakota 20 en 30 en Monterra serie.  Daarbij zijn apparaten zónder ingebouwde of bij te kopen (dure) kaarten te prefereren. De goedkope Etrex 20 (met knopbediening) voldoet al prima. Van de duurdere modellen met aanraakscherm is bijvoorbeeld de Oregon 600 een goede keuze.

Omdat afleesbaarheid van het scherm boven alles staat, raden we je aan op een zonnige dag verschillende modellen gelijktijdig buiten te laten demonstreren en dan pas je keuze te maken.

Smartphones

Smartphones zijn wel handig om onderweg – als je tenminste online bent- bijvoorbeeld met Google Maps even te zien waar je bent of een hotel of camping te zoeken, maar niet direct geschikt voor onze te downloaden sporen. Bovendien is het online zijn in het buitenland nogal kostbaar. Daarnaast zijn ze bij gebruik op het stuur veelal te kwetsbaar en gaat de accu niet lang genoeg mee voor een volle dag navigeren.

Met een aantal aanpassingen en apps zijn smartphones wel beter geschikt te maken voor onze sporen. Mogelijke -niet altijd even eenvoudige- aanpassingen:
  • Het steeds vooraf offline opslaan van het dagelijks te gebruiken online beschikbare kaartmateriaal van Google Maps
  • Als alternatief daarvoor met een app opensource kaartmateriaal van landen vooraf in je smartphone opslaan. Voorbeelden van deze apps: OSMand (voor Android), PocketEarth (voor iOS) of Maps.Me (voor Android en iOS, app en kaarten zelfs gratis)
  • Het aanschaffen van waterdichte, trillingsdempende en goed passende case met solide stuurbevestiging.
  • Apparaat voor het via de naafdynamo opladen van de Smartphone.
  • Het toepassen van speciale apps om de sporen zichtbaar te maken op Google Maps.

Uitgebreide handleidingen (pdf's) staan hier en op www.media.fietsersbond.nl.s3.amazonaws.com en gpsfietser.nl

GPS kaartmateriaal

Om -naast het volgen van een spoor- te kunnen navigeren, is het noodzakelijk om goed kaartmateriaal in je GPS-ontvanger te hebben. Garmin verkoopt “topografisch” kaartmateriaal per land maar veel goedkoper en meestal kwalitatief beter is “open source” kaartmateriaal. Dit kaartmateriaal wordt door vrijwilligers gemaakt en actueel gehouden en gratis of voor een laag bedrag via internet beschikbaar gesteld. Soms worden deze kaarten ook speciaal voor het fietsen aangepast.Als je redelijk met computers kunt omgaan, is het binnenhalen en gebruiken goed te doen. Internetsites waarop dit kaartmateriaal te vinden is, zijn:

GPS kaartmateriaal bestellen

Voor onze donateurs heeft Europafietsers een speciale kaartservice: micro-SD kaartjes met achtergrondkaarten die je direct gebruiksklaar in je GPS-apparaat kunt stoppen.

Verschil tussen “sporen” en “routes”

Technisch verschillen 'sporen' (=tracks) en 'routes' essentieel en dat kan voor een beginner heel verwarrend zijn, vooral omdat in het spraakgebruik alles als route wordt betiteld.

Onze sporen zijn in wezen kruimelsporen van een groot aantal punten achter elkaar, die precies op de door ons geselecteerde fietsroute liggen (ook als die dwars door een boerenerf gaat) en door onze vrijwilligers ter plaatse zijn opgenomen. Deze worden op goede GPS-apparaten exact weergegeven en leiden je altijd -kaartonafhankelijk- correct door de wereld.

Een GPS-“route” daarentegen wordt grotendeels door de GPS-ontvanger zelf berekend, afhankelijk van het gebruikte kaartmateriaal, de interne software en de instellingen die je in het apparaat hebt ingesteld. De “route” tussen punt a en b ligt dus van te voren niet precies vast. Als je onderweg van de route afwijkt blijft de ontvanger je steeds via een alternatieve weg naar punt b leiden. “Routes” zijn dus dynamisch, maar leiden je niet per se over de door ons gedefinieerde paden. Dat kan in de praktijk leiden tot een “route” over bijvoorbeeld een snelweg, daar waar wij onze route (als kortsluiting) over een boerenerf definieerden.

Veel GPS-ontvangers kunnen zowel met “sporen” als met “routes” werken. Ontvangers die intern alleen met technische “routes” kunnen werken, noemen we gemakshalve “Route-apparaten”. Naast het bovengenoemde probleem hebben deze apparaten moeite om aangeleverde sporen van meer dan 170-200 km om te zetten in hun interne "routes" wat tot veel onterechte klachten over de door Europafietsers geleverde sporen leidt.  Al met al raden we het gebruik van deze apparaten voor onze lange fietsroutes af.

De sporen van Europafietsers

Alle sporen van onze routegidsen (en vele meer) zijn (gratis) binnen te halen vanaf de betreffende routepagina op deze website. Zij zitten verpakt in een zip-bestand, samen met toelichtende .pdf-bestanden. Deze toelichtingen geven aan hoe je met je apparaat en de specifieke route-sporen moet omgaan.

De sporen die gedownload kunnen worden van routes die alleen in één van onze brochures worden beschreven of langere sporen die van derden afkomstig zijn, zijn vaak niet geschikt voor oudere GPS ontvangers, die niet meer dan 500 punten per spoor kunnen ondersteunen. In dat geval kun je de langere spoor met het het gratis programma MapSource van Garmin knippen in kleinere trajecten.

Meer informatie

Op internet is heel veel over fietsen met GPS te vinden. Europafietsers heeft om je te informeren een:

En verder is bij Nederland Fietsland een online videocursus te bekijken.

Als boekje is “Gps Wijzer" van Reitsma en Verbeek aanbevelingswaardig, te bestellen via onze website.

Op de Fiets- en Wandelbeurs staat Europafietsers altijd met een aparte GPS-stand waar je ook met je vragen terecht kunt. Kun je zo lang niet wachten, stel je vraag via het contactformulier GPS