Spring naar content
Europafietsers route

St. Jacobs fietsroute

Langs pelgrimswegen naar Santiago de Compostela

  • Afstand: 2.500 km
  • Haarlem – Santiago de Compostela
  • Duur: vanaf 32 dagen
  • Bewegwijzerd: nee

Route van Clemens Sweerman

Santiago de Compostela had een magische klank in de oren van onze voorouders. Pelgrims uit heel Europa trokken eeuwenlang naar deze Galicische stad in Noordwest-Spanje. Maanden waren zij onderweg op een inspirerende maar soms barre tocht vol belevenissen. Gedreven door een innerlijke drang naar wat achter de horizon lag waren zij voorlopers van de huidige lange-afstands wandelaars en fietsers.

De belangstelling voor de St. Jacobsroute is weer springlevend. Het idee pelgrim te zijn, trekken naar een nog ongekend doel, spreekt sterk tot de verbeelding. Voor velen is fietsen daarbij favoriet, het liefste over aangename landelijke wegen, geschikt voor een fiets met bepakking. Op eigen kracht en snelheid geniet men van rijk geschakeerde landschappen, groene riviertjes, dromerige dorpen en hoogtepunten van romaanse bouwkunst, op een route die behoort tot het Europese Culturele Erfgoed.

De route

De route is gebaseerd op oude pelgrimskaarten. Het Franse en Spaanse deel staan op de Unesco-Werelderfgoedlijst.

De route bestaat uit 3 delen:

Praktische informatie

De route is tot aan de Pyreneeën niet zwaar. Daarna, het Spaanse traject, blijft het behoorlijk klimmen, en is het – in de zomer –  erg warm, wat een behoorlijke aanpassing van de fietser vraagt.

  • Kaartjes met de route
  • Navigatietekst met indicatie van voorzieningen (navigatie alléén van de route-alternatieven in beide richtingen!)
  • Informatie over zwaarte en wegkwaliteit
  • Informatie over historische en toeristische bezienswaardigheden
  • Aanvullende informatie over pelgrimeren vroeger en nu
  • Overnachtingslijsten
  • Informatie over vervoer
  • VVV-adressen

De route is ingetekend op kaarten met schaal 1:150.000

Deel 1

  • Antwerpen: 90 km
  • Parijs / Orléans: 370 km

Deel 3

  • Kustroute: 360 km
  • Navarra: 95 km
  • Fietspelgrims hebben als aanloop de keuze uit deze route of de wat oostelijker gelegen Europafietsers route ‘Langs Oude Wegen en Pelgrimssteden‘. Vanaf de Pyreneeën wordt dan met deel 3 de Camino Frances gevolgd.
  • Er is een infocentrum van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob: Janskerkhof 28a, 3512 BN Utrecht. Ingang pand aangebouwd tegen de Janskerk, nabij de Dom. Bekijk ook de website van het Genootschap.
  • In Frankrijk groeit het aantal pelgrimsgîtes / -refuges langzaam: voor onderdak is een credential nodig en bij drukte genieten wandelaars voorrang.
  • De St.Jacobs fietsroute begint in Haarlem (Rosenstock Huessy huis: Hagestraat 10). Een groep vrijwilligers van de Regio Bollenstreek van het Genootschap zorgt hier voor stempels en informatie. Indien gewenst krijg je hier een rondleiding door het oude Gasthuis met kapel waar al eeuwen geleden pelgrims langskwamen op weg naar Santiago. Het is belangrijk dat je vooraf een afspraak maakt : jacobskapel-haarlem@santiago.nl. Telefoonnummer, datum, tijd en lopend/fiets, vertrek vermelden: vrijwilligers nemen contact op.

Fietsvervoer naar Nederland

  • Als je zonder fietsbeperkingen sneller wilt reizen, levert Camino Fietstransport de fiets vanuit Santiago thuis af in Nederland en Vlaanderen. Ze geven deze service langs de gehele route, en ook (met geringe frequentie) uit Sevilla. Informatie is te vinden op camino-fietstransport.nl.
  • Een nieuw alternatief is met UPS [=mailboxes, Carrer Santiago de Guayaquil 5]. Via kantoor ter plaatse: daar melden en betalen: € 95.  Komen fiets en bagage ophalen en zij pakken voor je in. [melding Herman Kusters]
  • Fietsen en bagage op je huisadres af laten leveren is een heel goed en betaalbaar: op het busstation in Santiago bij ALSA, Plaza Camilo Díaz Baliño s/n; +34-981586453 www.alsa.com. Ze rijden 3 keer per week en regelen met de vervoerder SEUR verder alles voor het vervoer van je fietsen en bagage. Na 2 werkdagen wordt alles keurig verpakt op je huisadres afgeleverd voor € 77,55 incl. btw per fiets of fietsaanhanger.
  • Fietsenwinkel in Rua de San Pedro pakt je fiets in voor € 20 en regelt taxi voor fietser plus fiets naar vliegveld voor € 40.

Trein

  • Het beginpunt Haarlem en verderop Leiden, Dordrecht, Breda, Antwerpen of Mechelen zijn eenvoudig te bereiken, ook met fietsen mee.
  • Terug vanaf Tours: de meeste TGV’s vervoeren geen fietsen, echter andere treinen vanuit Tours (Dax, Pau) en Parijs wel, en wel kosteloos. De reis wordt in Parijs altijd onderbroken, waar men van het eindstation door het centrum naar het Gare du Nord moet fietsen (4,5 km). De fiets mag niet mee in de metro.
  • Er loopt een boemeltreintje van St Jean-Pied-de-Port naar Bayonne (TGV) , duurt een uur; direct aansluiting op tgv Bordeaux.
  • Vanuit Bordeaux gaat er een trein (om ca. 16.00 uur, kijk op www.bahn.de voor details) per dag om Parijs heen direct naar Brussel in 6 uur.
  • Vanuit Parijs rijdt een TGV naar Lille waarin de fiets mee mag. Evenzo in de sneltrein (Corail) naar Amiens, overstappen naar Lille. Vandaar Intercity naar Antwerpen of Brussel, waarvoor vanaf de grens een (naar Nederland internationaal) fietskaartje nodig is. Vervolgens nog de Intercity naar Roosendaal en verder.
  • Vanuit Santiago dagelijks 1 sneltrein naar Hendaye (De fiets mag niet mee, maar wordt per bodedienst bij een fietsenzaak in Irün afgeleverd. Deze winkel sluit om 20 uur, hetgeen meestal een overnachting betekent. ca € 55 plus € 35 voor de fiets. Adres bode: Avda de Lugo 193 of de fietsenmaker bij het Alsa Busstation. Er zijn geen berichten over schade.)
  • Vanaf Hendaye slaaptrein met fiets naar Parijs.
  • Binnen Spanje gaat de fiets gratis of tegen laag tarief met een aantal regionale treinen mee, maar dat hangt af van het soort trein en het levert regelmatig (taal-) problemen op. Vanuit Santiago lopen verbindingen via León, Palencia en Burgos naar Logroiïo en Santander (opstapplaats fietsbus). Reken vanwege soms slechte aansluitingen op een reisdag. Zie ook op www.renfe.com.
  • Een belevenis biedt een reis met de FEVE smal-spoorlijnen door het grillige berglandschap naar Bilbao en Santander (fietsbus). Vertrek vanuit León maar kan ook in Guardo of nabij Aguilar opgepakt worden. De fiets mag gratis mee: www.renfe.com. Treinliefhebbers kunnen dit smalspoor zelfs vanuit Ferrol langs de noordkust nemen met een overstap in Oviedo naar Santander. Vanuit de trein zie je met hoeveel kunst en moeite de spoorwegen door het mooie en bergachtige landschap zijn aangelegd met vele tunnels, bruggen en keerlussen.
  • Handige fietsers halen wielen, stuur, zadel en de nodige rekjes van het frame en nemen dit geheel in een foedraal mee als handbagage in de snelle Spaanse trein en bij max. 120×90 cm mag men vervolgens mee in de TGV van Irün/ Hendaye naar Paris Montparnasse of, nog sneller, met een overstap in Lille naar Brussel. Goede informatie geeft de Treinreiswinkel in Leiden (www.treinreiswinkel.nl).

Vliegtuig

  • Vliegen uit Santiago: in de zomer vliegen diverse maatschappijen rechtstreeks van Santiago naar Amsterdam, waarbij de fiets (soms zonder doos) mee kan. Het aanbod kan per jaar verschillen (Iberia, Vueling, Air Berlin…). Informeer daarom steeds naar de laatste stand van zaken, bijvoorbeeld via een ticketsite.
  • Bij lijnvluchten kan het bagageruim maar beperkt fietsen aan. Meestal moet er in Madrid overgestapt worden.

Fietsbussen

  • In de zomer rijden doorgaans 1x per 2 weken fietsbussen naar diverse bestemmingen, voorzien van een speciale aanhanger voor fietsvervoer.  Er moet ruim vooraf geboekt worden. De busmaatschappij rekent voor een enkeltje de halve retourprijs plus een toeslag. Tandems, ligfietsen en fietskarren kunnen na melding vooraf beperkt mee. Met één of twee reservedagen hoeft men niet bang te zijn de terugreisdatum te missen.
  • St.Jean-Pied-de-Port en de Spaanse grens over naar Pamplona (St. Jacobs fietsroute deel 3), vanaf half mei t/m eind augustus.
  • De meeste overige bestemmingen alleen in juli en augustus: Bleré, Saumur (nabij Tours), Bordeaux, Burgos, Aguilar de Campoo.

Opstapplaatsen en dienstregelingen wijzigen regelmatig. Informeer je daarom tijdig bij de Fietsvakantiewinkel. Je kunt hier ook reserveren.

Boot

  • Engels alternatief. Er is een leuk alternatief voor de thuisreis:  van Santander de boot naar Plymouth om van daaruit naar Nederland terug te fietsen of te treinen. (bij uitgeverij Free Musketeers is een lezenswaardig boekje daarover van Bram Stoffers verschenen)

Deze route is te combineren met de volgende routes:

Deel 1: Haarlem-Tours

Deel 2: Tours – Pyreneeën

Deel 3: Oloron-Santiago

Deel 1: Haarlem-Tours

  • Afstand: 870 km
  • Haarlem – Tours
  • Duur: vanaf 10 dagen
  • Bewegwijzerd: nee

De route gaat langs historische pelgrimswegen langs onder andere Compiègne en Chartres. Alternatieve routes leiden langs Antwerpen, Parijs en Orleans. Parijs-Orléans-Tours is in beide richtingen beschreven. Het landschap is vlak tot licht glooiend.

Deel 2: Tours (Loire) – Pyreneeën

  • Afstand: 640 km
  • Tours – Pyreneeën
  • Duur: vanaf 8 dagen
  • Bewegwijzerd: nee

De hoofdroute volgt historische pelgrimswegen naar de voet van de Pyreneeën. Door bekende wijnstreken (St.Emilion), langs bezienswaardige steden zoals Poitiers, via kleine rustige wegen, soms heuvelachtig maar niet echt moeilijk voor de gemiddelde vakantiefietser. Hier is in de dorpen, op campings en in hotelletjes de pelgrimsroute bekend. De alternatieve kustroute (360 km) maakt een rondrit mogelijk. Met name in het zuidelijke deel van de alternatieve kustroute is gekozen voor rustiger wegen en een nieuw fietspad door de bossen. Na Dax moet je kiezen tussen de westelijke route (St.Jean-Pied-de-Port, Roelandpas) of de oostelijke (Oloron-Ste.Marie, Col de Somport). De Col de Somport is hoger, maar klimt geleidelijker. Op het moeilijkste deel is de weg vrijwel autovrij, dankzij de autotunnel.

Deel 3: Pyreneeën-Santiago en terug

  • Afstand: 1.020 km
  • Pyreneeën – Santiago de Compostela
  • Duur: vanaf 14 dagen
  • Bewegwijzerd: nee

We vervolgen de route over de Pyreneeën, die een goede test blijken voor het Spaanse bergland. Dit worden de zwaarste delen, maar ook de hoogtepunten van de gehele route. Wie hier ongetraind begint moet oppassen voor onderschatting, er volgen meteen enkele bergetappes. We verbinden historische pelgrimsplaatsen langs de legendarische Camino, maar gaan waar mogelijk over rustiger wegen. Bergketens wisselen af met Rioja wijnvelden en Castiliaanse hoogvlakten. Ten gevolge van de verkeersontwikkelingen in Spanje zijn de stille weggetjes waarop het zo zorgeloos rijden was niet meer beschikbaar. De fietsroute is aangepast om onaangename en gevaarlijke trajecten zoveel mogelijk te mijden met behoud van de historische hoogtepunten die in deze pelgrimsroute thuis horen. Dat betekent dat fietsers op veel plaatsen bewust afwijken van de alom aanwezige gele (pelgrims)pijlen. De hoofdroute is heengaand beschreven, de alternatieve route (Camino Antigua) teruggaand.

Fotoalbum

Ervaringen van fietsers

Heb je iets op te merken over een Europafietsers-route, bijv. foutjes in de route, een gesloten accommodatie, of juist een leuk adresje dat jij hebt gevonden? Stuur dan een Opmerking in. Wil je graag vertellen waarom je deze route leuk vond, of wil je anderen laten delen in wat je beleefde? Wil je met ons een blog delen? Vul dan hieronder je ervaring in.

Deel jouw ervaring

Deel je ervaring

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

  1. Hans van der Veeke
    op 14 oktober 2021

    Wij fietsten deze route in mei/juni 2019. Het is een prachtige route. Het reisverslag van ons kun je lezen op Pelgrimsreis 2019

  2. Willem Poortvliet
    op 25 juni 2021

    We reden deze fraaie, pittige tocht in mei/juni 2021 in de verwarrende corona-tijd. Lekker rustig dat wel. Onze positieve ervaringen kun je lezen op WillemFietst.nl